Divergent en convergent denken.

Divergent Denken

Divergent denken betekent een brede zoektocht naar veel
nieuwe en uiteenlopende ideeën.

Convergent Denken

Convergent denken beschrijft een gerichte en positieve
evaluatie van de ideeën.

Systematisch creatief denken bestaat uit twee verschillende denkfasen die altijd (!) gescheiden van elkaar moeten plaatsvinden: divergent denken en convergent denken.

De strikte scheiding van deze twee fasen vormt het basisprincipe van creatief denken. Zonder deze scheiding zijn het creatieve proces en de creativiteitstechnieken waardeloos. Daarom gaat het bij het ontwikkelen van opties (divergent denken) in het begin allemaal om het verzamelen van zoveel mogelijk ideeën, opties, mogelijkheden, gezichtspunten etc., zonder deze direct te evalueren (convergent denken).
Creatief denken brengt gedachten samen die nog niet eerder met elkaar zijn verbonden en creëert iets nieuws. Hiervoor is het belangrijk om bewust ‘het onbekende’ op te zoeken. Daarvoor hebben we divergent denken nodig.
Convergent denken wordt toegepast nadat de nieuwe ideeën zijn verzameld. Het wordt gebruikt om de meest veelbelovende, interessante, nieuwe ideeën te selecteren.
De oplossing of het idee lijkt achteraf vaak voor de hand liggend en logisch (“Waarom heb ik daar niet eerder aan gedacht?”). Vooraf is het allesbehalve evident. De nieuwheid kan niet bereikt worden door pure, logische contemplatie. Daarom is het belangrijk om eerst te divergeren en dan te convergeren.

Toch blijkt dit eenvoudige, theoretische principe vaak een uitdaging voor mensen om in de praktijk te brengen. Vaak laten mensen divergent denken niet zijn gang gaan en plaatsen ze meteen een convergerend filter op elke gedachte terwijl deze nog in hun hoofd zit. Voordat een idee tot zijn conclusie kan worden overwogen, verwerpt een “ja, maar…”- argument het al. Hoe langer we over iets nadenken, hoe waarschijnlijker het is dat divergent en convergent denken in het proces door elkaar gaan lopen.
Systematisch creatief denken is een balans tussen beide onafhankelijke fasen. Als resultaat van het scheiden van deze twee denkfasen, zul je je realiseren dat:

• een onderwerp echt vanuit verschillende invalshoeken kan worden onderzocht en bekeken.
• alle factoren die relevant zijn voor een onderwerp worden letterlijk gezien en meegenomen.
• er worden nieuwe alternatieven gevonden die vooraf niet zijn overwogen. Dit vergroot de kans op het vinden van nieuwe en functionele oplossingen.
• het denken is aanzienlijk effectiever gestructureerd, omdat we onszelf toestaan ons mentale kader open te houden voordat we het voorbarig opnieuw beperkingen opleggen.