Kinderen aanmoedigen goede vragen te stellen.

KINDEREN AANMOEDIGEN VRAGEN TE STELLEN

Een vraag stellen kan eng zijn. Het is een bekentenis aan de wereld (en
nog angstaanjagender, aan klasgenoten) dat je het antwoord niet weet.
Dus leraren moeten op de een of andere manier een omgeving creëren
waarin vragen stellen een kracht wordt; waar het welkom en gewenst is.
Bedenk groepsoefeningen die volledig zijn gericht op het formuleren
van vragen (geen antwoorden toegestaan!) — met duidelijke regels en
richtlijnen. Er zijn veel variaties op dit type oefening, bijvoorbeeld de
oefening “10 bij 10”, waarbij kinderen worden aangemoedigd om 10
geweldige vragen over een onderwerp te bedenken gedurende een
periode van 10 minuten. Maar het komt erop neer dat we een soort
veilige haven in de klas moeten creëren waarin alle studenten vrijuit hun ‘vraagspier’ kunnen oefenen.

Dit is een moeilijke. Bij veel kinderen is het cool om het al te weten – of
dat het juist cool is als ‘het je niks kan schelen’. Maar wat als we
leerlingen zouden kunnen laten inzien dat de mensen die vragen stellen, juist heel ‘cool’ zijn? Dat het de vraagstellers zijn die veel van die geweldige gadgets waar we nu zo dol op zijn hebben verzonnen. Zij zijn degenen die nieuwe wegen inslaan op het gebied van muziek, films en kunst. Het zijn de ontdekkingsreizigers, de buitenbeentjes,
de rebellen, die de wereld een interessantere plek maken.

Een deel van de aantrekkingskracht van oefeningen met alleen vragen is dat er een spelelement bij komt kijken, zoals in: Kun je dat antwoord/de uitspraak in een vraag veranderen? Kun je je gesloten vragen openen en je open vragen sluiten? Er zijn talloze manieren om een ‘spel’-element in het stellen van vragen toe te voegen.

Hier is een voorbeeld uit de zakenwereld: sommige bedrijven gebruiken een oefening genaamd
‘de 5 waaroms’, waarbij ze een reeks ‘waarom’-vragen formuleren om te proberen tot de kern van een probleem.
Voorbeeld:
Het Lincoln Memorial in Washington D.C. moest regelmatig gereinigd worden. De bezoekers konden tijdens de reiniging het Lincoln Memorial niet bezoeken. Om de werkelijke oorzaak van het probleem te achterhalen is er een 5X waarom toegepast:

1. Waarom is het Lincoln Memorial gesloten? Voor het reinigen van het beeld.
2. Waarom is het nodig om het monument te reinigen? Er is vervuiling van uitwerpselen door
   duiven.
3. Waarom zijn er duiven in het monument? Duiven houden van het eten van spinnen.
4. Waarom zijn er spinnen in het Lincoln Memorial? Spinnen houden van het eten van
   motten.
5. Waarom zijn er motten in het Lincoln Memorial? Motten worden aangetrokken door de
   verlichting dat wordt gebruikt om het Lincoln Memorial te verlichten.
   • Oplossing was om de verlichting aan te passen naar een soort waar de motten niet op af kwamen.

Kinderen zijn praktisch geboren met het stellen van ‘waarom’-vragen,
dus waarom zouden ze dat aangeboren talent niet gebruiken binnen
een gestructureerde uitdaging? Of laat ze zien hoe ze de “Waarom/Wat
als/Hoe”-reeks van vragen kunnen gebruiken als een leuke manier om
zowat elk probleem aan te pakken. Wat de aanpak ook is, laat kinderen
hun verbeeldingskracht gebruiken om ‘vragen stellen’ een boeiend
onderdeel van een taak te maken.

Het is duidelijk dat we de vragen die worden gesteld moeten prijzen en
vieren. Niet alleen de doelgerichte, voor de hand liggende, maar ook de
meer uitgebreide, soms ongebruikelijke vragen (schijnbaar “gekke
vragen” resulteren soms in de grootste doorbraken ). Help een pad te
creëren voor leerlingen om van een vraag naar een zinvol resultaat te
komen. Een goede vraag kan de basis zijn van een project, een werkstuk, een of andere originele creatie. Het gaat erom te laten zien dat als iemand bereid is tijd aan een vraag te besteden — niet alleen een antwoord googelt, maar ermee worstelt, die vraag uiteindelijk kan leiden tot iets betekenisvols dat de moeite waard is.

Als het doel is om levenslange vragenstellers te creëren, dan is de
uitdaging om van het stellen van vragen een gewoonte te maken. Het is belangrijk om een metacognitieve fase op te nemen in de oefeningen
over vragen stellen. Dit is de fase waarin kinderen kunnen nadenken
over hoe ze vragen hebben gebruikt en verwoorden wat ze erover
hebben geleerd. Hier een paar gedragsgewoonten die gepaard gaan
met goede vragen stellen:

• Vragenstellers trainen zichzelf om de dagelijkse omgeving te observeren met ‘vuja de’-ogen die het bekende op een nieuwe manier zien;
• ze zijn altijd op zoek naar aannames (inclusief die van henzelf) die in twijfel moeten worden getrokken; en
• ze zijn bereid vragen te stellen die door anderen als ‘naïef’ kunnen
  worden beschouwd.